Zelf zeep maken: het ultieme basisrecept
Zelf zeep maken is het proces waarbij plantaardige oliën worden gecombineerd met loog (natriumhydroxide) om via verzeping ambachtelijke zeep te maken. Met dit basisrecept maak je thuis een voedende natuurlijke zeepbar van biologische olijfolie, kokosolie en sinaasappelschillen.
- benodigde tijd: 1 tot 1,5 uur actief, 4 weken rijpen
- moeilijkheidsgraad: beginner, wel voorzichtigheid vereist bij loog
- opbrengst: ongeveer 8 tot 10 zeepbars van 100 gram
- liever onder begeleiding leren? bekijk de workshop zeep maken in Amsterdam
Wil je zelf natuurlijke zeep maken? Goed idee. Zelf zeep maken is niet alleen leuk en duurzaam, maar ook verrassend eenvoudig als je een goed recept te pakken hebt. In dit artikel delen we een bewezen basisrecept voor ambachtelijke zeep, inclusief een circulaire variant met sinaasappel en calendula.
Waarom zelf zeep maken?
Tegenwoordig wordt de meeste zeep machinaal geproduceerd. Snel en goedkoop, maar vaak met synthetische toevoegingen die je huid kunnen irriteren. Bij Nature Bar kiezen we voor de traditionele cold process methode: een ambachtelijk proces waarbij de ingrediënten op lage temperatuur worden gemengd. Hierdoor blijven vitamines en voedende bestanddelen beter behouden, en dat voel je aan je huid.
Zelfgemaakte natuurlijke zeep is te vergelijken met zuurdesembrood van de bakker: vol aandacht en tijd gemaakt en véél beter voor je lijf.
De magie van ambachtelijke zeep
Zelf zeep maken is elke keer een uniek proces. Slechts een paar ingrediënten, maar oneindig veel combinaties mogelijk. Door het samenspel van oliën, temperaturen en timing ontstaat een milde, voedende zeep die je helemaal zelf hebt samengesteld.
Wist je dat elke Nature Bar zeep een circulair ingrediënt bevat? Zo geven we reststromen zoals sinaasappelschil of koffiedik een tweede leven. In dit recept voegen we een simpele variant van onze populaire Sinaasappel & Calendula zeep toe, zodat jij zelf ook circulaire zeep kunt maken.
Materiaal
- Bril en handschoenen
- Gezichtsmasker
- Glazen maatbeker 2x
- Beker
- Schaal
- Pan
- Thermometer
- Zeef
- Fijne rasp
- Staafmixer
- Lepel
- Spatel
- Zeepmal, oud melkpak of een siliconen bakblik
- Oude theedoek of handdoek
Ingrediënten
Basisoliën
- 150 gram olijfolie
- 150 gram kokosolie
- 150 gram zonnebloemolie
Loogmengsel
- 149 gram water
- 65 gram loogkristallen (natriumhydroxide)
Aanvullend
- 15 gram sinaasappelolie
- 1 eetlepel geraspte sinaasappelschil
- 5 gram calendulablaadjes (gedroogd)
Stap 1 — Loogmengsel maken
- Ga voorzichtig om met loog — draag handschoenen, een veiligheidsbril en een gezichtsmasker.
- Weeg 149 gram water af in de eerste glazen maatbeker.
- Weeg 65 gram loogkristallen af in de tweede glazen maatbeker.
- Voeg de kristallen toe aan het water in een goed geventileerde ruimte, bijvoorbeeld onder de afzuigkap of buiten. Doe dit altijd in die volgorde en nooit andersom.
Roer de kristallen direct goed maar voorzichtig met een lepel totdat ze volledig zijn opgenomen. Bij het oplossen komt veel warmte vrij. Laat het loogmengsel afkoelen tot 45 tot 55 graden of totdat het transparant is.
Stap 2 — Basisoliën smelten
- Weeg de oliën af in een pan.
- Verhit de pan op laag vuur totdat de kokosolie is gesmolten en de oliën een emulsie vormen. Houd de temperatuur in de gaten: oliën mogen niet boven de 55 graden komen, anders gaan de voedende eigenschappen verloren.
Stap 3 — Aanvullende ingrediënten afwegen
- Weeg in een kopje de 15 gram sinaasappelolie, 1 theelepel sinaasappelschil en 5 gram calendula af.
- Je kunt de schil van geperste sinaasappels gebruiken, of de schil van een verse sinaasappel raspen.
Stap 4 — Laatste voorbereiding
- Zet je mal klaar op de oude theedoek of handdoek.
- Controleer de temperaturen: als zowel het olie- als het loogmengsel rond de 45 graden is, kun je beginnen.
Stap 5 — Zeep maken
- Giet het loogmengsel langzaam door een zeef bij het oliemengsel. Vanaf dit moment begint het verzepingsproces. Je ziet het goudkleurige, transparante oliemengsel veranderen in een troebeler en lichter mengsel.
- Pak de staafmixer en pulseer een paar keer totdat het mengsel zo dik is als vla. Wil je het proces vertragen, gebruik dan een garde in plaats van de staafmixer.
- Test op sporen: laat een paar druppels van het mengsel op het oppervlak vallen. Als die even blijven liggen zonder weg te zakken, is het mengsel klaar.
- Voeg de sinaasappelolie, sinaasappelschil en calendulablaadjes toe en roer met de garde tot alles volledig is opgenomen.
- Giet de zeep in de mal en gebruik de spatel om de pan schoon te maken.
- Tik de mal zachtjes op het aanrecht om de zeep gelijkmatig te verdelen. Bedek de mal met een theedoek zodat de zeep langzaam en gelijkmatig verzeept.
- Houd je handschoenen aan tijdens het schoonmaken. In verse zeep is het loog nog niet volledig opgelost.
Na 1 dag kun je de zeep uit de mal halen en snijden. Na 4 weken rijping op een droge plaats zijn de zeepbars klaar voor gebruik.
Veelgestelde vragen over zelf zeep maken
Is zelf zeep maken gevaarlijk?
Loog (natriumhydroxide) is een bijtende stof die bij contact met huid of ogen ernstige irritatie kan veroorzaken. Draag altijd handschoenen, een veiligheidsbril en een gezichtsmasker. Werk in een goed geventileerde ruimte en voeg loog altijd toe aan water, nooit andersom. Na het volledige verzepingsproces van 4 weken is er geen actief loog meer aanwezig in de zeep.
Welke oliën kan ik gebruiken voor zelf zeep maken?
Olijfolie geeft een milde, voedende zeep. Kokosolie zorgt voor stevigheid en schuim. Zonnebloemolie maakt de zeep zachter en lichter. Sheaboter voegt extra voeding toe. Elk olieprofiel geeft andere eigenschappen aan de zeep. Gebruik altijd een loogcalculator om de exacte hoeveelheid loog per oliecombinatie te berekenen.
Hoe lang moet zeep rijpen?
Minimaal 4 weken op een droge, goed geventileerde plek. In die tijd verdampt het resterende water en wordt de zeep harder en milder. Hoe langer de rijpingstijd, hoe beter de zeep. Sommige zeepmakers laten hun zeep 6 tot 8 weken rijpen voor gebruik.
Wat is het verschil tussen cold process en hot process zeep maken?
Bij cold process worden de ingrediënten op lage temperatuur gemengd en rijpt de zeep 4 weken buiten de pan. Bij hot process wordt het mengsel verhit waardoor het verzepingsproces versnelt en de zeep sneller klaar is, maar een ruwere textuur heeft. Nature Bar gebruikt de cold process methode voor alle zeep.
Liever leren zeep maken onder begeleiding?
Bij Nature Bar organiseren we elke zaterdag een zeep maken workshop in Amsterdam. Je leert het volledige proces onder begeleiding van een ervaren zeepmaker in onze zeepziederij in De Hallen. Je neemt je eigen handgemaakte zeepbar mee naar huis. Kosten: €74,95 per persoon inclusief alle materialen.
Zelf thuis aan de slag of liever een workshop?
Wil je liever onder begeleiding leren hoe je natuurlijke zeep maakt? Of zoek je een originele duurzame groepsactiviteit? Schrijf je dan in voor onze workshop zeep maken in Amsterdam.
Zelf thuis aan de slag met ingrediënten? Bij Youwish en Natural Heroes vind je goede basisingrediënten voor je eerste batch.

