5 ingrediënten die je beter vermijdt in je shampoo

5 ingrediënten die je beter vermijdt in je shampoo

5 ingrediënten die je beter vermijdt in je shampoo — en wat je wél kiest

De meeste shampoos bevatten ingrediënten die je haar op korte termijn glad laten voelen maar op lange termijn de hoofdhuid uitdrogen, haarschubben beschadigen of in het milieu terechtkomen. De vijf meest voorkomende zijn SLS, siliconen, parabenen, minerale oliën en microplastics.

  • SLS (natriumlaurylsulfaat): agressief reinigingsmiddel dat de hoofdhuid uitdroogt en irriteert
  • Siliconen: coaten het haar zonder het te voeden en stapelen op in de haarschacht
  • Parabenen: synthetische conserveringsmiddelen die het hormoonsysteem kunnen verstoren
  • Minerale oliën: aardolieproducten die het haar verzwaren en de hoofdhuid verstoppen
  • Microplastics: plastic deeltjes die in het water terechtkomen en nooit volledig afbreken

Hieronder lees je wat elk ingrediënt doet, hoe je het herkent op het etiket en welk natuurlijk alternatief beter werkt voor je haar en hoofdhuid.

1. SLS en SLES: agressieve reinigers die meer kwaad dan goed doen

Natriumlaurylsulfaat, beter bekend als SLS, is het ingrediënt dat verantwoordelijk is voor het rijke schuim in de meeste shampoos. Het is een krachtig reinigingsmiddel dat vet en vuil effectief verwijdert, maar daarin ook te ver gaat. SLS verwijdert niet alleen het overtollige vet maar ook de natuurlijke vetten die je haar en hoofdhuid gezond houden.

Het gevolg: een hoofdhuid die zich uitgedroogd voelt reageert door meer talg aan te maken. Haar voelt aanvankelijk schoon maar wordt daarna snel vet. Je wast vaker, de hoofdhuid raakt verder uit balans. SLES (natriumlaurylethersulfaat) is een iets mildere variant maar heeft een vergelijkbaar effect op de huidbarrière.

Op het etiket herken je het aan: Sodium Lauryl Sulfate of Sodium Laureth Sulfate. Het natuurlijke alternatief is een milde tensideformulering op basis van suikerderivaten of kokosolie, zoals Sodium Cocoyl Isethionate of Cocamidopropyl Betaine. Deze reinigen effectief zonder de hoofdhuid te strippen.

2. Siliconen: een glad gevoel met een prijs

Siliconen zijn kunststofverbindingen die een coating aanbrengen op de haarschacht. Het effect is direct voelbaar: haar voelt gladder aan, ziet er glanzender uit en is makkelijker te kammen. Maar dat gevoel is niet het resultaat van gezond haar. Het is het resultaat van een laagje plastic dat over het haar heen is gelegd.

Bij regelmatig gebruik stapelen siliconen op. De haarschacht raakt bedekt met opeengestapelde lagen, wat haar zwaar maakt en de opname van vocht en voedingsstoffen belemmert. Haar dat siliconen gewend is voelt na stoppen aanvankelijk droog en stroef aan, omdat het de echte toestand van de haarschacht laat zien.

Op het etiket herken je siliconen aan woorden eindigend op -cone, -conol of -siloxane, zoals Dimethicone, Cyclopentasiloxane of Amodimethicone. Het natuurlijke alternatief is plantaardige oliën zoals avocado-olie of argan-olie, die haar voeden zonder op te stapelen en biologisch afbreekbaar zijn.

3. Parabenen: conserveringsmiddelen met een vraagteken

Parabenen zijn synthetische conserveringsmiddelen die cosmetica langer houdbaar maken. Ze worden al decennia gebruikt en zijn effectief, maar ze staan al jaren onder wetenschappelijke aandacht vanwege hun hormoonverstorende werking. Parabenen bootsen oestrogeen na in het lichaam en worden in verband gebracht met verstoringen van het endocriene systeem.

Hoewel de exacte gezondheidsrisico's nog onderwerp van onderzoek zijn, kiezen steeds meer fabrikanten en consumenten bewust voor paraabenvrije producten, zeker bij dagelijks gebruik. De cumulatieve blootstelling via meerdere producten tegelijk is een aandachtspunt dat steeds serieuzer wordt genomen.

Op het etiket herken je parabenen aan namen als Methylparaben, Propylparaben, Butylparaben of Ethylparaben. Het natuurlijke alternatief zijn plantenextracten met conserverende eigenschappen, zoals rozemarijnextract (Rosmarinus Officinalis Leaf Extract) of vitamine E (Tocopherol).

4. Minerale oliën: aardolieproducten die verstoppen

Minerale oliën zijn derivaten van aardolie die in cosmetica worden gebruikt vanwege hun gladmakende en vochtafdichtende eigenschappen. Ze zijn goedkoop, stabiel en creëren een zacht gevoel op de huid en het haar. Maar ze dringen niet door in de haarschacht. Ze zitten erbovenop.

Bij regelmatig gebruik kunnen minerale oliën de hoofdhuid verstoppen en de natuurlijke ademhaling van de huid belemmeren. Voor haar geldt dat ze het gewicht verhogen en de haarschacht coaten zonder echte voeding te leveren. Op de lange termijn kan haar er dof en zwaar uitzien.

Op het etiket herken je minerale oliën aan Mineral Oil, Paraffinum Liquidum, Petrolatum of Cera Microcristallina. Het natuurlijke alternatief zijn plantaardige oliën zoals jojoba-olie (Simmondsia Chinensis Seed Oil) of sheaboter (Butyrospermum Parkii Butter), die de haarschacht wél binnendringen en voeden.

5. Microplastics: het probleem dat je niet ziet

Microplastics in cosmetica zijn kleine plastic deeltjes die worden toegevoegd als scrubmiddel, verdikkingsmiddel of filmvormer. Ze zijn zo klein dat ze niet worden gefilterd door waterzuiveringsinstallaties en rechtstreeks in het oppervlaktewater terechtkomen. Eenmaal in het milieu breken ze nooit volledig af.

In shampoo komen microplastics voor in twee vormen: als vaste deeltjes voor scrubeffect en als vloeibare polymeren die haar coaten. Dat laatste is minder bekend maar even problematisch. Nieuw onderzoek van Plastic Soup Foundation bevestigt dat negen op de tien badkamerproducten microplastics bevatten, ook in vloeibare vorm.

Op het etiket herken je vaste microplastics aan Polyethylene of Polypropylene. Vloeibare polymeren staan vermeld als Acrylates Copolymer of Carbomer. Het natuurlijke alternatief zijn plantaardige scrubmiddelen zoals suikerdeeltjes of fijngemalen zaden, en botanische filmvormers op basis van plantenslijm.

Vergelijkingstabel: schadelijke ingrediënten vs natuurlijke alternatieven

Ingrediënt Effect op haar en hoofdhuid INCI naam Natuurlijk alternatief
SLS / SLES Droogt hoofdhuid uit, verstoort talgproductie Sodium Lauryl Sulfate / Sodium Laureth Sulfate Sodium Cocoyl Isethionate, Cocamidopropyl Betaine
Siliconen Coaten haarschacht, stapelen op, blokkeren voeding Dimethicone, Cyclopentasiloxane Avocado-olie, argan-olie, plantaardige oliën
Parabenen Mogelijke hormoonverstoring bij langdurig gebruik Methylparaben, Propylparaben, Butylparaben Rozemarijnextract, vitamine E (Tocopherol)
Minerale oliën Verstoppen hoofdhuid, voeden haar niet Paraffinum Liquidum, Petrolatum Jojoba-olie, sheaboter
Microplastics Belanden in milieu, breken nooit af Polyethylene, Acrylates Copolymer Suikerdeeltjes, plantaardige filmvormers

Welke shampoo bar past bij jouw haar?

De shampoo bars van Nature Bar zijn vrij van alle vijf bovengenoemde ingrediënten. Ze zijn geformuleerd op een pH die aansluit bij de hoofdhuid, handgemaakt in Amsterdam en plasticvrij verpakt. Per haartype is er een specifieke bar:

Bekijk de volledige shampoo bar collectie voor meer informatie per haartype.

Veelgestelde vragen over schadelijke ingrediënten in shampoo

Is SLS gevaarlijk in shampoo?

SLS is niet direct gevaarlijk maar kan bij regelmatig gebruik de hoofdhuid uitdrogen en irriteren. Het verstoort de natuurlijke balans van de huid, wat leidt tot overproductie van talg en een hoofdhuid die nooit echt in balans komt. Voor mensen met een gevoelige hoofdhuid of eczeem is SLS-vrije shampoo een betere keuze.

Wat zijn siliconen in shampoo en zijn ze schadelijk?

Siliconen zijn synthetische polymeren die een coating aanbrengen op het haar. Ze zijn niet direct schadelijk voor de gezondheid maar wel voor de conditie van het haar op de lange termijn. Ze stapelen op, blokkeren voeding en voeden het haar zelf niet. Voor het milieu zijn ze een probleem omdat ze niet biologisch afbreekbaar zijn.

Hoe weet ik of mijn shampoo parabenen bevat?

Lees de ingrediëntenlijst op de verpakking. Parabenen staan vermeld als Methylparaben, Propylparaben, Butylparaben of Ethylparaben. Ze staan vaak laag op de lijst omdat ze in kleine hoeveelheden worden gebruikt, maar bij dagelijks gebruik stapelt de blootstelling op via meerdere producten tegelijk.

Zijn microplastics verboden in cosmetica?

De Europese Unie heeft in 2023 een verbod ingevoerd op bewust toegevoegde microplastics in cosmetica, maar de overgangsperiode voor sommige toepassingen loopt nog door tot 2035. Vloeibare polymeren vallen deels buiten de huidige definitie. Het is daarom nog steeds verstandig om zelf de ingrediëntenlijst te controleren.

Wat is een goede shampoo zonder sulfaten en parabenen?

Een goede shampoo zonder sulfaten en parabenen reinigt met milde tensiden op basis van plantaardige grondstoffen, behoudt de natuurlijke pH van de hoofdhuid en bevat geen synthetische conserveringsmiddelen. De shampoo bars van Nature Bar voldoen aan al deze criteria en zijn bovendien plasticvrij verpakt en handgemaakt in Amsterdam.