Zelf zeep maken is verrassend eenvoudig als je weet wat je doet. Met dit recept maak je thuis een voedende ambachtelijke zeepbar via het cold process: de methode die wij bij Nature Bar dagelijks gebruiken in onze zeepziederij in De Hallen, Amsterdam.
- Benodigde tijd: 1 tot 1,5 uur actief, 4 weken rijpen
- Moeilijkheidsgraad: beginner, voorzichtigheid bij loog vereist
- Opbrengst: ongeveer 8 tot 10 zeepbars van 100 gram
- Liever onder begeleiding leren? Bekijk de workshop zeep maken in Amsterdam
Waarom zelf zeep maken?
De meeste zeep in de supermarkt is geen echte zeep. Producten als Dove en de meeste douchegels zijn wettelijk geen zeep maar syndetische reinigingsmiddelen: geen verzepingsproces, geen glycerine, wel synthetische toevoegingen. Echte zeep maak je van plantaardige oliën en loog via het verzepingsproces. Dat is precies wat we hieronder doen.
Het voordeel van zelf zeep maken: je weet exact wat er in zit. Geen conserveringsmiddelen, geen synthetische parfums, geen microplastics. En je zeep bevat van nature glycerine, een vochtbinder die bij industriële productie eruit wordt gehaald en apart wordt verkocht als ingrediënt in bodymilk.
Bij Nature Bar werken we graag met circulaire ingrediënten: sinaasappelschillen van een naburig sapbedrijf, koffiedik van Amsterdamse cafés, dennentakken van kerstbomen. In dit recept voegen we sinaasappelschil en calendula toe, een toegankelijke variant van onze populaire Sinaasappel & Calendulazeep.
Wat heb je nodig?
Materiaal
- Veiligheidsbril, handschoenen en gezichtsmasker
- Twee glazen maatbekers
- Pan, schaal en beker
- Thermometer
- Zeef, fijne rasp en spatel
- Staafmixer
- Zeepmal, oud melkpak of siliconen bakblik
- Oude theedoek of handdoek
Ingrediënten
Basisoliën
- 150 gram olijfolie
- 150 gram kokosolie
- 150 gram zonnebloemolie
Loogmengsel
- 149 gram water
- 65 gram loogkristallen (natriumhydroxide)
Aanvullend
- 15 gram sinaasappelolie
- 1 eetlepel geraspte sinaasappelschil
- 5 gram gedroogde calendulablaadjes
Ingrediënten zijn te bestellen bij Youwish of Natural Heroes.
Stap 1 — Loogmengsel maken
- Draag handschoenen, een veiligheidsbril en een gezichtsmasker. Loog is bijtend.
- Weeg 149 gram water af in de eerste glazen maatbeker.
- Weeg 65 gram loogkristallen af in de tweede glazen maatbeker.
- Voeg de kristallen toe aan het water in een goed geventileerde ruimte. Altijd kristallen bij het water, nooit andersom.
- Roer goed totdat de kristallen volledig zijn opgelost. Er komt veel warmte vrij. Laat afkoelen tot 45 tot 55 graden.
Stap 2 — Basisoliën smelten
- Weeg de oliën af in een pan en verhit op laag vuur totdat de kokosolie is gesmolten.
- Houd de temperatuur onder de 55 graden zodat de voedende eigenschappen bewaard blijven.
Stap 3 — Aanvullende ingrediënten afwegen
- Weeg in een kopje de sinaasappelolie, sinaasappelschil en calendula af.
- Je kunt schil van geperste sinaasappels gebruiken of de schil van een verse sinaasappel raspen.
Stap 4 — Laatste voorbereiding
- Zet je mal klaar op de handdoek.
- Controleer de temperaturen: als zowel het olie- als het loogmengsel rond de 45 graden is, kun je beginnen.
Stap 5 — Zeep maken
- Giet het loogmengsel langzaam door een zeef bij het oliemengsel. Het verzepingsproces begint nu.
- Pulseer met de staafmixer totdat het mengsel zo dik is als vla.
- Test op sporen: laat een paar druppels op het oppervlak vallen. Blijven ze even liggen zonder weg te zakken? Dan is het mengsel klaar.
- Voeg sinaasappelolie, schil en calendula toe en roer tot alles is opgenomen.
- Giet in de mal, tik zachtjes op het aanrecht en dek af met een theedoek.
- Houd je handschoenen aan tijdens het schoonmaken. In verse zeep is het loog nog niet volledig verwerkt.
Na 1 dag kun je de zeep uit de mal halen en snijden. Na 4 weken rijping op een droge, geventileerde plek zijn je zeepbars klaar voor gebruik.
Liever leren onder begeleiding?
Thuis zeep maken vraagt voorbereiding en vereist omgang met loog. Wil je het proces eerst leren kennen zonder de voorbereiding en veiligheidsrisico's? Kom dan naar de workshop zeep maken in Amsterdam. Elke zaterdag in onze zeepziederij in De Hallen. Je neemt je eigen zeepbar mee naar huis en weet daarna precies hoe je thuis verder kunt. €74,95 per persoon inclusief alle materialen.
Op zoek naar een groepsactiviteit? De privé workshop zeep maken is beschikbaar voor bedrijfsuitjes, vrijgezellenfeesten en vriendinnengroepen vanaf 5 personen.
Veelgestelde vragen over zelf zeep maken
Is zelf zeep maken gevaarlijk?
Loog (natriumhydroxide) is een bijtende stof. Draag altijd handschoenen, een veiligheidsbril en een gezichtsmasker. Werk in een goed geventileerde ruimte en voeg loog altijd toe aan water, nooit andersom. Na 4 weken rijpen is er geen actief loog meer in de zeep aanwezig.
Welke oliën gebruik je voor zelf zeep maken?
Olijfolie geeft een milde, voedende zeep. Kokosolie zorgt voor stevigheid en schuim. Zonnebloemolie maakt de zeep zachter. Sheaboter voegt extra voeding toe. Gebruik altijd een loogcalculator om de exacte hoeveelheid loog per oliecombinatie te berekenen.
Hoe lang moet zelfgemaakte zeep rijpen?
Minimaal 4 weken op een droge, goed geventileerde plek. Hoe langer de rijpingstijd, hoe harder en milder de zeep. Sommige zeepmakers wachten 6 tot 8 weken.
Wat is het verschil tussen cold process en hot process?
Bij cold process worden de ingrediënten op lage temperatuur gemengd en rijpt de zeep 4 weken. Bij hot process wordt het mengsel verhit waardoor het verzepingsproces versnelt maar de zeep een ruwere textuur krijgt. Nature Bar gebruikt uitsluitend het cold process voor alle zepen.
Kan ik ook zeep maken zonder loog?
Nee. Zeep maken zonder loog is niet mogelijk. Het verzepingsproces vereist loog. In de eindzeep is geen actief loog meer aanwezig omdat het volledig is omgezet in zeep en glycerine tijdens het rijpingsproces.
